БАЛКАНОТ од минатото наследи многу неправедно решени проблеми. Историските збиднувања
им оставија можност на некои од државите
да ги наметнуваат своите национал-шовинистички планови и со помош на надворешни сили да
присвојуваат кој колкушто може, спред
историските околности, туѓи територии.
Денес така создадените и нерешени проблеми загрижувачки натежну-ваат, предизвикувајќи
судбоносни процеси во и меѓу државите овде,
на Балканскиот Полуостров. Но реалноста е таква, каква што постои од пред многу години
наваму.
На 19 февруари годинава посредникот во спорот со Грција за името на Р Македонија Метју Нимиц
достави нов предлог до двете земји.
Предлогот вклучуваше пет варианти за името - Демократска република Македонија, Независна
Република Македонија, Уставна Република
Македонија, Република Горна Македонија и Нова Република Македонија, како и повеќе точки за
начинот на употреба на тоа име.
Понуденото не е конечно решение, туку рамка за новата рунда на преговори.
НА 27 януари т. г. президентът Георги Първанов даде пресконференция за медиите.
Много неща могат да се кажат за тази пресконференция. В голямата си част тя несъмнено бе
празнословие на тема какво ми се иска и
ех, да беше. Имаше и много от типа “мижи кuорчо да те лажам”. Две неща специално привлякоха
вниманието ми. Първата - промяна в
Закона за политическите партии. Втората - отношенията с Р Македония.
Доц. д-р Георги Радулов
(Продължава от миналия брой)
Й.Раич, цитирайки Мавро
Орбини, пише, че българите се споменават да воюват в Тракия през 390 г. Логично е да се
замислим, дали тук под понятието “българи”
в 390 г. се имат предвид тюрко-българите (днес наричаните “прабългари”). Такъв българофил като
Н. С. Державин е категоричен, че
“първите грабителски нахлувания на българските кутригури в територията на Византия” започват
след 493 г. Същият автор твърди, че
предците на прабългарите не са наричани от византийските автори българи, а хуни, кимерийци,
както и с племенните имена утигури и
кутригури. Според него името българин се употребява в VI в. от готския историк Йорнанд.
МНОГО мисля напоследък над значението на думите нация, национален и производните им.
Разбира се, зная, че има тонове томове съчинения
по тези въпроси, но моята цел не е да се впускам в една област, в която не съм силен. Просто
искам да споделя какво ми прави впечатление
от чисто човешка гледна точка.
д-р Костадин Георгиев
(Продължава от миналия брой)
Българските националисти
тогава, както и сега, правеха усилени опити да отрекат езика на македонците като приемственост,
самостойност и съществуване. Макар
твърде добре да им беше известен езикът, на който е написан например молитвеникът на
Димитър Миладинов, и че този език е твърде далеч
от българския. Тук се казваше за македонския език: “Колкото до въпроса дали не е български или
е български -това нека оставим да решат
самите македонци. Когато е български, защо не пишете на него”? Този въпрос бихме могли да
отправим и към сегашните български шовинисти.
АМИНТА III - Македонски крал, властвал около 390-370 година пр. н. е. Успял да овладее
вътрешните неуредици в страната и да запази
Македония от външните й неприятели. По това време Македония била заплашвана от илирите от
запад, до Халкидическия съюз начело с града
Олимп от изток. Сключил съюз с най-силния по това време гръцки полис Спарта и по този начин
допринесъл да се разпадне Халкидическият
съюз.
Комесарот за човекови
права на Советот на Европа Томас Хамарберг на 14 и 15 февруари престојуваше во Бугарија.
Тој се сретна со некои од владините министри и со претставници на невладини организации околу
човековите права во земјата.
БиБиСи на македонски го запраша која е конкретната цел на неговата посета?
Конгресот на САД силно ги
поддржува аспирациите на Македонија за членство во НАТО, го препознава големиот прогрес
постигнат во многу области, од Акцискиот
план за членство, економијата и политичките прашања, изјави на 22 февруари конгресменот Џон
Тенер, кој ја предводи делегацијата
на Претставничкиот дом на САД во Парламентарното собрание на НАТО која беше во посета на
Македонија. Тој порача дека поддршката
ја упатуваат до македонскиот народ, но и политичкото и военото раководство.
Во декември истата 1958
година, во Окружниот суд во Благоевград биле судени младинци од разлошката гимназија. Во тој
процес Борис Самоилов Прегов бил осуден
на десет, а Ѓорги Поп-Атанасов на 5 години затвор.
Според сеќавањата на Ѓорги Поп-Атанасов, во бугарските затвори, поточно како осуденик кој се
борел за македонските национални права во
пиринскиот крај се нашол и Венко Тамаќаров од село Мосомиште, ученик во гоцеделчевската
гимназија од Банско. Но прогоните, апсењата и
судењата на активистите на нелегалните групи продолжиле и во текот на следните години.
Mартин Шлецингер е
долгогодишен прв човек на источноевропското биро во центарот „Вудро Вилсон“ во Вашингтон, а
работел и во американскиот Конгрес,
каде што и последниве години е редовно консултиран околу политиката спрема Балканот.
Докторирал на тема „Југославија“, а се смета
за експерт за Балканот и за проширувањето на НАТО. Пред неколку дена Шлецингер предизвика
многу реакции откако излезе со црни
прогнози за иднината на регионот по прогласувањето на косовската независност.
Како последуач на
идејата за полно отдел’ајн’е на нашите интереси од интересите на Балкан-цките народи и за
самостојно културно-национално развијајн’е,
јас и је написаф на централното македонцко наречје, које за мене от сега на тамо имат да бидит
литературен македонцки јазик.
Нерамностите, шчо ке се окажат во јазикот на мојата книга, сет сосим природни и ке можеа да се
отстранат само при једно по глабоко
знајајн’е на централното македонцко наречје, со шчо не можам да се пофал’ам. Но и при тоа се
надејам, оти за македонците таков јазик
ке бидит по пријатен и по звучен, од јазико на нашите суседи, со који није сега за сега се дигаме
на големо.
Една ваква, со децении па и векови закоравена политика, не може да се победи со поединечни
аргументи. Наместо тоа, преку секојдневни,
сосема обични показатели треба да се докаже дека на Македонија, од страна на нејзините
соседи, и’ е одземена можноста за нормална
независна егзистенција, која непрекинато постоеше се’ до Берлинскиот конгрес, но оттогаш
постепено беше уништувана се’ до Илинденското
востание и Балканскиот сојуз, но најрадикално по Балканските војни.
Промоции на македонскиот
јазик, литература и култура во најважните политички, културни и универзитетски центри во светот
ќе се одржуваат во текот на целата
година, која на 15 февруари, во 11 часот, во Македонската академија на науките и уметностите,
премиерот Никола Груевски ја прогласи
за Година на македонскиот јазик. Почетокот на многуте манифестации, книжевни семинари,
промотивни активности беше означен со свечен
собир во МАНУ. На свеченоста присуствуваа наши и странски академици, книжевници,
политичари, лингвисти и истражувачи на македонскиот
јазик и култура.
Повод за интервјуто
е последниот предлог на Нимиц, кој предизвика бурни реакции во Македонија, а експертската
јавност оцени дека неколку точки се
неприфатливи за Македонија. Љубомир Данаилов Фрчкоски професор по меѓународно право на
Правниот факултет „Јустинијан Први“ во
Скопје истакнува дека сега треба да седнеме на сериозни преговори и предупредува од
опасноста од „латентен антиамериканизам“ во
контекст на регионалните случувања, особено по настаните во Србија. „Наместо конспиративни
теории, сега ни треба сериозност и
влегување во вистински преговори“, вели тој.
През 1940 година Николай Шмиргела изработва бронзовия медалион, който е трябвало
Македонският литературен кръжок (заедно с много
картички и бележки) да подари на гостуващите съветски футболисти. Самият Шмиргела в своите
интересни спомени от 1947 година обширно
разказва за това, което в изданието от 1966 година е изпуснато. Ето фактите: на едната страна на
медалиона, изработен от Шмиргела,
в горния дял има развято знаме, в централния дял на което на три реда е написано Свободна
независима Македония. Под знамето на
малкия медалион е нанесена етническата карта на Македония, в която е написана познатата
мисъл на Гоце Делчев. Под думите с по-големи
букви е написано Гоце Делчев.
На 17 февруари т. г. съпреседателят на ОМО “Илинден” - ПИРИН Стойко Стойков бе поканен в
предаването “Изгрей, зора” на Радио
Благоевград. Опонент бе Димитър Тюлеков от Македонския научен институт. Поводът бе книгата
на Тюлеков “Политическият мит за
македонското малцинство в България”, за която в. “Народна воля” вече писа. Това е пръв път по
Радио Благоевград да бъде поканен
македонски историк. Чест прави на водещия на предаването г-н Андрей Петров, че наруши
десетилетната традиция на това радио да не
кани македонски учени. Запис от предаването в скоро време ще бъде поставен на интернет сайта
на партията:
www.omoilindenpirin.org, където всеки ще може да
го слуша.
Нашият редовен читатател и спомоществoвател Борис Петков, живеещ в град Чикаго, Съединените американски щати, направи дарение
на вестника от 150 американски долара.
Редакцията на вестника благодари на г-н Петков за патриотичния жест и пожелава здраве, щастие и дълголетие на него и на семейството
му.
Й.Раич, цитирайки Мавро
Орбини, пише, че българите се споменават да воюват в Тракия през 390 г. Логично е да се
замислим, дали тук под понятието “българи”
в 390 г. се имат предвид тюрко-българите (днес наричаните “прабългари”). Такъв българофил като
Н. С. Державин е категоричен, че
“първите грабителски нахлувания на българските кутригури в територията на Византия” започват
след 493 г. Същият автор твърди, че
предците на прабългарите не са наричани от византийските автори българи, а хуни, кимерийци,
както и с племенните имена утигури и
кутригури. Според него името българин се употребява в VI в. от готския историк Йорнанд.
Българските националисти
тогава, както и сега, правеха усилени опити да отрекат езика на македонците като приемственост,
самостойност и съществуване. Макар
твърде добре да им беше известен езикът, на който е написан например молитвеникът на
Димитър Миладинов, и че този език е твърде далеч
от българския. Тук се казваше за македонския език: “Колкото до въпроса дали не е български или
е български -това нека оставим да решат
самите македонци. Когато е български, защо не пишете на него”? Този въпрос бихме могли да
отправим и към сегашните български шовинисти.
Комесарот за човекови
права на Советот на Европа Томас Хамарберг на 14 и 15 февруари престојуваше во Бугарија.
Конгресот на САД силно ги
поддржува аспирациите на Македонија за членство во НАТО, го препознава големиот прогрес
постигнат во многу области, од Акцискиот
план за членство, економијата и политичките прашања, изјави на 22 февруари конгресменот Џон
Тенер, кој ја предводи делегацијата
на Претставничкиот дом на САД во Парламентарното собрание на НАТО која беше во посета на
Македонија. Тој порача дека поддршката
ја упатуваат до македонскиот народ, но и политичкото и военото раководство.
Во декември истата 1958
година, во Окружниот суд во Благоевград биле судени младинци од разлошката гимназија. Во тој
процес Борис Самоилов Прегов бил осуден
на десет, а Ѓорги Поп-Атанасов на 5 години затвор.
Mартин Шлецингер е
долгогодишен прв човек на источноевропското биро во центарот „Вудро Вилсон“ во Вашингтон, а
работел и во американскиот Конгрес,
каде што и последниве години е редовно консултиран околу политиката спрема Балканот.
Докторирал на тема „Југославија“, а се смета
за експерт за Балканот и за проширувањето на НАТО. Пред неколку дена Шлецингер предизвика
многу реакции откако излезе со црни
прогнози за иднината на регионот по прогласувањето на косовската независност.
Како последуач на
идејата за полно отдел’ајн’е на нашите интереси од интересите на Балкан-цките народи и за
самостојно културно-национално развијајн’е,
јас и је написаф на централното македонцко наречје, које за мене от сега на тамо имат да бидит
литературен македонцки јазик.
Нерамностите, шчо ке се окажат во јазикот на мојата книга, сет сосим природни и ке можеа да се
отстранат само при једно по глабоко
знајајн’е на централното македонцко наречје, со шчо не можам да се пофал’ам. Но и при тоа се
надејам, оти за македонците таков јазик
ке бидит по пријатен и по звучен, од јазико на нашите суседи, со који није сега за сега се дигаме
на големо.
Промоции на македонскиот
јазик, литература и култура во најважните политички, културни и универзитетски центри во светот
ќе се одржуваат во текот на целата
година, која на 15 февруари, во 11 часот, во Македонската академија на науките и уметностите,
премиерот Никола Груевски ја прогласи
за Година на македонскиот јазик. Почетокот на многуте манифестации, книжевни семинари,
промотивни активности беше означен со свечен
собир во МАНУ. На свеченоста присуствуваа наши и странски академици, книжевници,
политичари, лингвисти и истражувачи на македонскиот
јазик и култура.
Повод за интервјуто
е последниот предлог на Нимиц, кој предизвика бурни реакции во Македонија, а експертската
јавност оцени дека неколку точки се
неприфатливи за Македонија. Љубомир Данаилов Фрчкоски професор по меѓународно право на
Правниот факултет „Јустинијан Први“ во
Скопје истакнува дека сега треба да седнеме на сериозни преговори и предупредува од
опасноста од „латентен антиамериканизам“ во
контекст на регионалните случувања, особено по настаните во Србија. „Наместо конспиративни
теории, сега ни треба сериозност и
влегување во вистински преговори“, вели тој.
