|
| Колумна |
Асимилацијата врз Македонците од соседите - војна против Мисирков (1)
|
| Илия Димовски |
|
Можеш да си Македонец во Македонија, во Бугарија и во Грција, но тоа сакаат да не значи исто.
Политиката за асимилација на македонскиот народ и славјанското население од Македонија, а во исто време користејќи го името „Македонија", „македонски", „македонска" и „македонско" прва ја почнува царска Бугарија.
Тоа е бугарски изум, за наша жал многу успешен.
Многу подоцна ваквиот пристап на асимилација го користи Грција, а претходно целосно спротивен.
А речиси никогаш Србија (која пократко имаше воспоставено територијална контрола на дел од регионот Македонија).
Затоа и ефектите од асимилација на народот се по истиот редослед.
Бугарија ја спроведе најуспешно асимилацијата, па Грција, а најмалку Србија.
Но, да не се лажеме, намерите на почетокот беа исти на сите, методите (црква, училишта, наука...) исти, но ефектите различни.
Користењето на терминот „Македонија" и после Букурешкиот договор во 1913 година беше забранет во Грција и Србија, но беше целосно дозволен и дури максимализирано користен во Бугарија.
Терминот „македонски/а/о" беше целосно забранет во Грција и Србија, а во Бугарија беше од една страна максимално користен, а од друга страна максимално забранет за користење во форма „македонски народ" и „македонски јазик" (со исклучок на неколку години под Ѓорги Димитров.
Да потенцираме дека и денес за Бугарија е прифатливо користење на придавката „македонски/а/о" за секоја форма освен за јазик и народ до 1944 година.
Зошто Бугарија, своевремено применува ваква тактитка?
Едноставно, потешко е на луѓето да им кажеш (низ црквата, училиштата и пропагандата) дека не се Македонци, туку дека се Бугари, од тоа да им кажеш дека се Македонци, ама тоа значи и дека се Бугари (а го користиш аргументот на припадност кон Бугарската егзархија). Впрочем затоа успехот на делумна асимилација од Македонци кон Бугари е присутен само кај населението кое припаѓало на Бугарската егзархија, а додека кај останатите (не ретко и браќа и братучеди) кои припаѓале на српската црква (во вардарска Македонија) и на грчката црква (во егејска, но и дел во вардарска Македонија) немале никаков успех, а ист народ, со ист мајчин јазик, со исти песни, ора и обичаи.
Бугарија го сведе терминот Македонец на географска и регионална форма, но како составен дел на бугарскиот народ. Дополнително, му додаде и епско значење, правејќи ги Македонците највоинствениот и најхрабриот дел од бугарскиот народ, демек браво, не сте само Бугари, туку ептен Бугари.
Оваа линија на асимилација, ја користеа и ја користат до ден денес и многу од асимилираните Македонци (во Бугари), по потекло, за да го покријат и да го оправдаат своето место во нетолерантното бугарско општество (односот кон Турците, Ромите, Помаците...).
Успешноста на Бугарија во оваа политика на асимилација е потврдена и со наглото менување на тактиката на асимилација од страна на Грција кон овој модел, отфрлајќи го целосно моделот на забрани и отфрлање на термините "Македонија" и "македонски/а/о.
До 1988 година (кога на грчките служби им станува сосема јасно дека Југославија ќе се распадне, а заради поголеми геостратешки интереси ќе се создаде независна држава Македонија) во Грција важеше строга забрана за користење на овие наши термини.
До 1988 година во Грција се казнуваше, се тепаше, се затвараше за користење на терминот "Македонија" и "македонски/а/о". Потоа се дозволи, а после Преспа и се стимулира употребата на овие термини.
И на Грција и е полесно да дозволи, а не да забранува употреба (виде дека забраните даваат ограничен ефект) на термини кои се дел од битот на населението низ Егејска Македонија. Но и Грција денес, како и Бугарија подолго време, термините „Македонија" и „македонски/а/о" ги внесе во употреба само како регионална припадност и значење.
Внимвајте, и во Грција денес се дава епско значење на тие термини. Ако си Грк, ама Македонец, тогаш пак си Грк, ама си од родот на најборбените, најхрабрите.
За терминот „Македонија" Грција, со Преспанскиот договор, успеа да добие монопол на користење. Да, да, монопол. Нам, барем по документ, ни е забрането да го користиме тој термин без географската придавка.
За користење на терминот „македонски" народ Грција, со Преспа си доби одделување, лимитирање на значењето. Во договорот стои дека карактеристиките, јазикот, обичаите се ОСОБЕНО РАЗЛИЧНИ на двете страни од границата.
Значи и по документ, да бидеш Македонец во Република Македонија значи едно, а да си Македонец во Грција значи дека си Хелен.
За јазикот Грција си ја доби старата желба со која низ објаснувања и фус ноти ние сами си го ограничиме терминот „македонски" на значење словенски (што не е неточно), но Грција ја стави во повторната положба да не признава „македонски јазик", туку славо-македонски.
Затоа денес во Грција на сите страни можете да видите знаци за Македонија, имаат Министерството за Македонија, но и на грчките телевизии, фестивали и клубови има „македонски ора", „македонски песни", „песни од Македонија", „убавините на Македонија", „македонско вино" и многу други слични изведени термини.
Да, во Грција се пеат македонски песни, се играат македонски ора, како никогаш до сега во последните 100 години. Но грчката држава сите тие ти ги класифицира како составен дел од „хеленската култура", а „особено различни" од се над границата.
Е сега, можеш да си Македонец и во Бугарија и Грција, ама да не си Македонец, во едната да си Бугарин, а во другата држава да си Грк (Хелен).
Според двете, и во Македонија можеш да си Македонец, ама тоа е нов политички супстрат.
За двете држави не постои македонски народ и македонски јазик каков ние го познаваме.
Србија рано, во 1941 година, ја изгуби територијата на Македонија и немаше време да ја примени и промени оваа итра балканска политика на асимилација.
Сепак, Србија не се откажа, до ден денес, преку црковното присуство, да се обидува, а можеби и да успева да влијае на понатамошниот развој на македонската нација. И Србија формираше засебна, демек само за Македонија, црква која има очигледна цел да се обиде да го држи македонскиот народ како духовен дел од српскиот народ.
Мудри се, мудри и Бугарите и Грците, а за нас одлучуваат недоучени.
Ако некој мислеше дека претходните претседатели, влади и состави на Собранието биле глупи и не го решавале проблемот со Грција (а и со Бугарија) заради кои било причини, излегоа дека само се неписмени и не ја разбираат историјата и иднината на Балканот.
Огромна штета е направена, но никогаш не било лесно.
Има Македонија умни и силни луѓе, ќе најдат пат да водат надвор од политиката на гасење на македонскиот јазик и народ.
Уставот на Македонија е напишан од Крсте Петков Мисирков.
По тој ќе чекориме.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|